Үйлийн үр бол бидний сэтгэл хийгээд гадаад орчин хоёрын холбоосоор бүтсэн амьдралын хэв маяг юм. Гараг дэлхий болон түүнд агуулагдах юмс үйлээс хамаардаг гэдэг утгаараа биес үйлийн, сэтгэл бол үйлий үр, бүх юмс үйлийн үр юм. Үйлийн үрийн хууль бол энгийн юм: сэтгэлээр өдөөгдсөн бие, хэл, сэтгэлийн бүх үйлүүд тухайн санаагаар үйлдсэн үйлийн шууд үр дагавартай төстэй явдал ирээдүйд тохиолдоход холбож өгөх хүч бүхий чадамжийг сэтгэлд үлдээдэг. Бусдыг баярлуулах санаагаар үйлдсэн үйл ямагт ирээдүйн амьдралын сайхан явдалтай холбож өгөх чадамжийг бүтээдэг байхад бусдыг хорлох үйл ямагт ирээдүйд таагүй амьдралын явцтай холбож өгөх чадамжийг бий болгодог. Хэрвээ сэтгэлд тухайн амьдралын явцтай холбох үйлийн чадамж байхгүй бол зовлон ч бай, жаргал ч бай ямарваа нэгийг шалтгаангүйгээр амсах гэж үгүй.
Бидний сэтгэлийн урсгалууд эвдэршгүй бөгөөд тэргүүлшгүй цагаас эхлэн нэг төрлөөс нөгөө төрөлд эргэлдэхдээ урд төрлүүдийн цуурайг тоолшгүй олон үйлийн чадамжийн хэлбэрээр тээсээр байдаг. Сэтгэл дэх үйлийн чадамж үйлийн үр дагавар болж боловсрох хүртэл хэдэн төрөл дамжсан ч өөрийн чадамжийг хэзээд алддаггүй. Өчүүхэн төдий чадамж томоохон үр дагаварт хүргэх хүчтэй байдаг, учир нь тэд цаг хугацааны туршид арвижих хандлагатай байдаг. Юутай ч атугай эерэг сайн чадамжууд уурын нөлөөгөөр доройтох болон үгүй болж устах, мөн сөрөг муу чадамжууд гэмших сэтгэлд тулгуурласан дөрвөн ерөндөгийн нөлөөгөөр сулрах болон тэр байтугай үгүй болох бололцоотой.
Бидний бие, эд зүйлс, хүмүүсийн харилцаа гэх мэт амьдралын бүх л зүйлүүд байнгын өөрчлөлтөнд оршдог. Юу ч нэг мөчөөс дараагийн мөчид шилжих хүртэл өөрчлөгдөхгүй хэвээрээ байна гэж үгүй. Энэ бол үйлийн үр биш харин өөрчлөлт хувирлын ердийн шинж төлөв юм. Өөрчлөлт хувирлын далай дунд амьдралынхаа төлөө сэлэхдээ аз жаргалын аюулгүй газарт хүрэхийг оролдож, зовлонд живэхээс зайлсхийдэг. Эерэг чадамжууд бидний зүгт урсаж байгаа далайн давлага, муу чадамжууд нь бидний эсрэг зүгт урсаж байгаа далайн давлага ус юм.
Энэ үед уян хатан чанарын тухай ойлголт бүрдэнэ. Ихэнх хүмүүс үйлийн үрийн талаар огт мэдлэггүй байдаг бөгөөд амьдрал дунд түлхэлдэн оршихдоо шавхай онгичин амандаа таарсан сайн, муу бүхнийг идэх гахай адил амьдардаг. Үл мэдэхийн мунхагаас болж тэдгээр хүмүүс өөрсдийн сэтгэлд сайн, муу ямар ч сэтгэлийн түлхэцээ дагаснаар тухайн үйлийн хожмын үр дагавар юу болохыг мэддэггүй. Үйлийн үрийн тухай мэдлэг нь сэтгэлийнхээ ямар түлхэцийг дагах вэ гэдгийг сонгоход уян хатан байдлыг олгодог. Уур, амиа бодох, шунал зэрэг муу, хөнөөлтэй түлхэцийг сөрөн зогсож, энэрэнгүй сэтгэл, асрахуй, тэвчээр зэрэг зөв, бүтээлч зан байдлыг дадуулах хэрэгтэй. Амьдралын урсгалаар хөвөх модтой адил тэр чигтээ байхыг хүсэж байгаа бол энэ нь таны сонголт. Ухаантнууд давлага усыг хянаж чаддаг болж, үүрд далайгаас холдохыг сонгох нь лавтай.
Онолын хувьд, хэрвээ үйлийн үр гэгч байгаагүй бол алдаанаасаа суралцаж, зан байдлаа улам сайжруулах тусам амьдрал байнга аз жаргал өөд дэвших байсан. Харин бодит байдал дээр нас нэмэгдэх хирээр илүү аз жаргалтай болж чадахгүй байна. Бурханы шашин үүнийг түлхэц бүхий санаагаа жинхэнээр хянаж чаддаггүй явдалтай холбон тайлбарладаг.
Жишээлбэл, хэн нэгнийг баярлуулах бодлоор шоколад өгвөл, үүний зорилго нь ямар нэг хариу хүлээгээгүй бол бидний сэтгэлд эерэг үйлийн чадамж бий болдог. Хойд төрлүүддээ шоколаднаас хэзээ ч хоцрохгүй. Хэрвээ анхны сайхан санаа өөрчлөгдөж, шуналаас болж шоколадаа өөрөө идэхээр шийдвэл сэтгэлд муу үйлийн чадамж бий болдог. Түүний үр дагаварт хойд төрөлдөө бирд болж төрөх болзошгүй ба түүний дараа төрөлд хүн болж төрөхөд хэн ч шоколад өгөхгүй.
Дээрх хоёр үйлдэлд хамгийн гол хэсэг нь тэдгээрийн цаад санаа байсан. Эхний санаа нь бусдыг хайрлах буяны бодол байсан бол хоёр дах нь өөрийг эрхэмлэх шунал юмуу уур байсан. Эдгээр жишээнүүдийн хувьд сэтгэлийн үйлдэл болох санаа нь үйлийн үрийн шалтгаант тал юм. Санаат үйл нь өөрийн чадамжийг шинээр үүсгэсэн байх бөгөөд тэдгээр үйлийн чадамжууд үр дагавар болж боловсрохын тулд сэтгэлийг тухайн нэг зүйлтэй өөр нэг санааны тусламжтайгаар холбож өгдөг. Энэ хоёр дахь санаа бол үйлийн үрийн үрт тал бөгөөд түүгээр бий болох амьдралын туршлагыг үйлийн боловсрол хэмээдэг. Секунд бүрт шинэ тутам санаа үүсэж байдаг, гэхдээ тэдгээр бүгд нь үйлээс гарахгүй, зарим нь энэ насандаа бий болгосон сайн, муу зайн байдлын загвараас гардаг.
Амьдралын хүрдэнд тоолшгүй олон удаа төрлүүд, тэр байтугай сайн төрлүүд ч гэсэн бидний санаатай үйлдлүүдийн шууд үр дагаварууд байсан юм. Хэрвээ там, бирд, адгуус, эсвэл адгуусны муу төрлийг авахгүй байхыг хүсэж байгаа бол ухаанаа гаргаж, зөвхөн буяны үйлүүд- бусдад тусыг үйлдэх хэрэгтэй. Тиймээс үйлдэл бүрт түүнийг үйлдэх болсон зорилоо лавтай мэдсэн байх хэрэгтэй. Түүний дараа харин нүглийн санааны түлхэцийг дагах эсэх буяны санааг дагах эсэхээ сонгох бололцооттой. Бид дангаараа ирээдүйгээ шийдэх бололцоотой. Хэн нэгэн өөр хүн бидний хувь заяаг хянаж чадахгүй, үйлийн үр нь бидний сэтгэлд байгаа болохоос тэнгэрт байгаа аварга том данс хөтлөгчид биш.
Бид урьд нь олон удаа хүн болон тэнгэрийн төрөлхтөн болж төрж байсан боловч тэдгээр төрлүүдийн биеийн болон сэтгэлийн жаргалд шунасан хэвээр байдаг. Амьдралын хүрднээс бүрэн чөлөөтэй байхыг хэзээ ч үзэж мэдрээгүй нь бидний бүх үйлүүд бодит байдлыг үл мэдэх мунхагаар сэвтсэн байсан учраас тэр. Тэнгэрийн төрөлд төрөхөөс хамаагүй илүү нь нирваан буюу билиг ухаанаар мунхаглалыг устгаж, амьдралын хүрднээс гэтлэн гарахыг зорих юм. Ингээд, үлэмж их энэрэнгүй сэтгэлд тулгуурласан дээд зорилт бол хамаг амьтныг зовлонт төрлүүдээс үүрд гэтлэн гаргахад бүрэн эрдэмтэй болон тулд Бурхан болох зорилт билээ.
Бидний сэтгэлийн урсгалууд эвдэршгүй бөгөөд тэргүүлшгүй цагаас эхлэн нэг төрлөөс нөгөө төрөлд эргэлдэхдээ урд төрлүүдийн цуурайг тоолшгүй олон үйлийн чадамжийн хэлбэрээр тээсээр байдаг. Сэтгэл дэх үйлийн чадамж үйлийн үр дагавар болж боловсрох хүртэл хэдэн төрөл дамжсан ч өөрийн чадамжийг хэзээд алддаггүй. Өчүүхэн төдий чадамж томоохон үр дагаварт хүргэх хүчтэй байдаг, учир нь тэд цаг хугацааны туршид арвижих хандлагатай байдаг. Юутай ч атугай эерэг сайн чадамжууд уурын нөлөөгөөр доройтох болон үгүй болж устах, мөн сөрөг муу чадамжууд гэмших сэтгэлд тулгуурласан дөрвөн ерөндөгийн нөлөөгөөр сулрах болон тэр байтугай үгүй болох бололцоотой.
Бидний бие, эд зүйлс, хүмүүсийн харилцаа гэх мэт амьдралын бүх л зүйлүүд байнгын өөрчлөлтөнд оршдог. Юу ч нэг мөчөөс дараагийн мөчид шилжих хүртэл өөрчлөгдөхгүй хэвээрээ байна гэж үгүй. Энэ бол үйлийн үр биш харин өөрчлөлт хувирлын ердийн шинж төлөв юм. Өөрчлөлт хувирлын далай дунд амьдралынхаа төлөө сэлэхдээ аз жаргалын аюулгүй газарт хүрэхийг оролдож, зовлонд живэхээс зайлсхийдэг. Эерэг чадамжууд бидний зүгт урсаж байгаа далайн давлага, муу чадамжууд нь бидний эсрэг зүгт урсаж байгаа далайн давлага ус юм.
Энэ үед уян хатан чанарын тухай ойлголт бүрдэнэ. Ихэнх хүмүүс үйлийн үрийн талаар огт мэдлэггүй байдаг бөгөөд амьдрал дунд түлхэлдэн оршихдоо шавхай онгичин амандаа таарсан сайн, муу бүхнийг идэх гахай адил амьдардаг. Үл мэдэхийн мунхагаас болж тэдгээр хүмүүс өөрсдийн сэтгэлд сайн, муу ямар ч сэтгэлийн түлхэцээ дагаснаар тухайн үйлийн хожмын үр дагавар юу болохыг мэддэггүй. Үйлийн үрийн тухай мэдлэг нь сэтгэлийнхээ ямар түлхэцийг дагах вэ гэдгийг сонгоход уян хатан байдлыг олгодог. Уур, амиа бодох, шунал зэрэг муу, хөнөөлтэй түлхэцийг сөрөн зогсож, энэрэнгүй сэтгэл, асрахуй, тэвчээр зэрэг зөв, бүтээлч зан байдлыг дадуулах хэрэгтэй. Амьдралын урсгалаар хөвөх модтой адил тэр чигтээ байхыг хүсэж байгаа бол энэ нь таны сонголт. Ухаантнууд давлага усыг хянаж чаддаг болж, үүрд далайгаас холдохыг сонгох нь лавтай.
Онолын хувьд, хэрвээ үйлийн үр гэгч байгаагүй бол алдаанаасаа суралцаж, зан байдлаа улам сайжруулах тусам амьдрал байнга аз жаргал өөд дэвших байсан. Харин бодит байдал дээр нас нэмэгдэх хирээр илүү аз жаргалтай болж чадахгүй байна. Бурханы шашин үүнийг түлхэц бүхий санаагаа жинхэнээр хянаж чаддаггүй явдалтай холбон тайлбарладаг.
Жишээлбэл, хэн нэгнийг баярлуулах бодлоор шоколад өгвөл, үүний зорилго нь ямар нэг хариу хүлээгээгүй бол бидний сэтгэлд эерэг үйлийн чадамж бий болдог. Хойд төрлүүддээ шоколаднаас хэзээ ч хоцрохгүй. Хэрвээ анхны сайхан санаа өөрчлөгдөж, шуналаас болж шоколадаа өөрөө идэхээр шийдвэл сэтгэлд муу үйлийн чадамж бий болдог. Түүний үр дагаварт хойд төрөлдөө бирд болж төрөх болзошгүй ба түүний дараа төрөлд хүн болж төрөхөд хэн ч шоколад өгөхгүй.
Дээрх хоёр үйлдэлд хамгийн гол хэсэг нь тэдгээрийн цаад санаа байсан. Эхний санаа нь бусдыг хайрлах буяны бодол байсан бол хоёр дах нь өөрийг эрхэмлэх шунал юмуу уур байсан. Эдгээр жишээнүүдийн хувьд сэтгэлийн үйлдэл болох санаа нь үйлийн үрийн шалтгаант тал юм. Санаат үйл нь өөрийн чадамжийг шинээр үүсгэсэн байх бөгөөд тэдгээр үйлийн чадамжууд үр дагавар болж боловсрохын тулд сэтгэлийг тухайн нэг зүйлтэй өөр нэг санааны тусламжтайгаар холбож өгдөг. Энэ хоёр дахь санаа бол үйлийн үрийн үрт тал бөгөөд түүгээр бий болох амьдралын туршлагыг үйлийн боловсрол хэмээдэг. Секунд бүрт шинэ тутам санаа үүсэж байдаг, гэхдээ тэдгээр бүгд нь үйлээс гарахгүй, зарим нь энэ насандаа бий болгосон сайн, муу зайн байдлын загвараас гардаг.
Амьдралын хүрдэнд тоолшгүй олон удаа төрлүүд, тэр байтугай сайн төрлүүд ч гэсэн бидний санаатай үйлдлүүдийн шууд үр дагаварууд байсан юм. Хэрвээ там, бирд, адгуус, эсвэл адгуусны муу төрлийг авахгүй байхыг хүсэж байгаа бол ухаанаа гаргаж, зөвхөн буяны үйлүүд- бусдад тусыг үйлдэх хэрэгтэй. Тиймээс үйлдэл бүрт түүнийг үйлдэх болсон зорилоо лавтай мэдсэн байх хэрэгтэй. Түүний дараа харин нүглийн санааны түлхэцийг дагах эсэх буяны санааг дагах эсэхээ сонгох бололцооттой. Бид дангаараа ирээдүйгээ шийдэх бололцоотой. Хэн нэгэн өөр хүн бидний хувь заяаг хянаж чадахгүй, үйлийн үр нь бидний сэтгэлд байгаа болохоос тэнгэрт байгаа аварга том данс хөтлөгчид биш.
Бид урьд нь олон удаа хүн болон тэнгэрийн төрөлхтөн болж төрж байсан боловч тэдгээр төрлүүдийн биеийн болон сэтгэлийн жаргалд шунасан хэвээр байдаг. Амьдралын хүрднээс бүрэн чөлөөтэй байхыг хэзээ ч үзэж мэдрээгүй нь бидний бүх үйлүүд бодит байдлыг үл мэдэх мунхагаар сэвтсэн байсан учраас тэр. Тэнгэрийн төрөлд төрөхөөс хамаагүй илүү нь нирваан буюу билиг ухаанаар мунхаглалыг устгаж, амьдралын хүрднээс гэтлэн гарахыг зорих юм. Ингээд, үлэмж их энэрэнгүй сэтгэлд тулгуурласан дээд зорилт бол хамаг амьтныг зовлонт төрлүүдээс үүрд гэтлэн гаргахад бүрэн эрдэмтэй болон тулд Бурхан болох зорилт билээ.
No comments:
Post a Comment